Composteren of fermenteren: wat is het verschil?


Composteren is inmiddels een redelijk bekend begrip, maar fermenteren of bokashi... Dat is nog wat minder duidelijk. Hieronder leggen we het verschil uit tussen deze begrippen.

Alvast in het kort:
  • Fermenteren is een vorm van composteren
  • Fermenteren gebeurt in een afgesloten emmer/bak
  • Bij fermentatie blijven de voedingsstoffen beter behouden

De basis

Er zijn meerdere manieren om te composteren, waar fermenteren er één van is. Bij composteren in het algemeen zet je groente- fruit- en tuinafval om in humus (lijkt op grond) voor de bodem, waarmee de bodem nieuwe voedingsstoffen krijgt. Zo groeien de planten weer een stuk beter!

Traditionele compost

Traditionele compost wordt op een ‘koude’ manier gemaakt: rauw keuken- en tuinafval wordt in een compostvat of -trommel gedaan en met elkaar gemixt. Hierdoor kunnen hele kleine organismen (bacteriën en schimmels) aan de slag om al dit materiaal om te zetten in humus. Dit ziet eruit als grond en is een organische stof die de bodem luchtig en vochtig houdt en de bodemstructuur verbetert.

Andere vormen van composteren zijn: ‘warm’ composteren, compost maken met behulp van speciale compostwormen (wormentoren/wormenhotel) en dus fermenteren (bokashi).

Fermenteren

Fermenteren is eigenlijk anaërobe compostering. Dit klinkt misschien lastig, maar dit betekent dat er geen zuurstof aan te pas komt. Daarom wordt dit gedaan in afgesloten emmers of bakken. Fermentatie wordt ook wel bokashi genoemd. Dit is Japans voor ‘goed gefermenteerd organisch materiaal'. Deze vorm van composteren wordt steeds populairder om meerdere redenen.

  • Geschikt voor composteren op kleine schaal, ook zonder tuin
  • Relatief snel proces en resultaat
  • Geen extra CO2-uitstoot die wel vrijkomt bij warme compostering
  • Geen overlast van nare geurtjes, fruitvliegjes of ander ongedierte
  • Hogere voedingswaarde dan andere vormen van compost
  • Maakt de bodem weerbaarder tegen schadelijke bacteriën en schimmels

Aan de slag

Bij fermentatie worden bokashi-emmers gebruikt. Deze emmers zijn niet zo groot, waardoor ze gewoon in een keukenkastje of op een balkon kunnen staan. In zo’n emmer gebruik je een soort lasagne-techniek, waarbij je steeds een laagje bokashi starter, een laagje keukenafval en dan weer een handjevol bokashi starter toevoegt tot de emmer vol is. Dan zet je deze emmer nog een tijdje aan de kant. Vul in die tijd een tweede emmer.

Bokashi starter bestaat uit bijvoorbeeld tarwezemelen die gefermenteerd zijn met EM Actief: Effectieve Micro-organismen die in de natuur voorkomen. Deze zetten vervolgens het fermentatieproces in gang bij keukenafval in je bokashi-emmer.

Eindproduct
Tijdens het proces van fermentatie is het van belang om wel regelmatig vocht af te tappen. Bokashi-emmers hebben onderin een kraantje waarmee je dit kunt doen. Dit vocht is eigenlijk een soort vloeibare mest die je (met 100 delen water) verdund aan je planten kunt geven. Dit is voedingsrijk zuur, wat ook een zure geur heeft. De rest van de bokashi (het keukenafval dat in de emmer achtergebleven is) voeg je ingegraven toe aan de grond in een tuin of geef je mee met het gft-afval. Dit zal dan verder composteren in de grond zelf.

Tips:

  • Maak keukenafval klein, zodat dit ook verkleind de grond in gaat aan het einde van het proces
  • Bij bokashi mag je, in tegenstelling tot andere vormen van composteren, ook kaas en vleesresten toevoegen
  • Houdt de deksel dicht. Dit is niet alleen goed om de zure geur tegen te houden, maar is ook nodig om het proces optimaal te laten verlopen.


Bekijk ook


Bokashi: wat is het en hoe maak je het?
Lees hier alles over bokashi: informatie, uitleg, een stappenplan en de benodigdheden